Slovenskú verziu textu si môžete prečítať tu.

„Ada bizo hoj musaj te del avri,“ phenelas peske e čechiko romistikaňi Jana Habrovcová, kana genelas le vasteha irimen leperibena la Oľgakere Fečovakere – la džuvľakere, so irinelas o ľila, ľikerelas le čhaven sar pestunka the kerelas buťi sar pedagogikaňi asistentka.

E Fečová, bari džeňi andre romaňi džuvľikaňi emancipacija, kamelas peskere lekhavibena pal peskero dživipneste te del avri sar pustik the te del peske len sar deňipen ke peskere ochtovardeš berša.

Ča sikra oda na doresľa, muľa vaš peskere eftavardeš the eňa berša, trin čhon anglal peskero baro ďives. Aľe lakere leperibena, pal save ajci kamelas, andro berš 2022 dine avri o vidavateľstva Kher the Paseka tel o nav Den byl pro mě krátkej. Paměti hrdé Rómky.

O nav vakerel pal oda, sar dživelas the savi bari zor sas la autorkiňa, so kamelas te doresel ajci but, keci ča šaj – či oda sas pal o ľikeribeneste le romane ternenge, pal o kulturakere veci, pal e buťi andre škola, aľe the pal e buťate khere the pal oda, hoj sas daj the romňi.

„Ko džanel, varekana šaj vareko olendar, ko kada genela, čerinel lakere leperibena andro filmos. Aľe avka vaj avka, e Oľga sas hrďinka the hrďinka the ačhela, le filmoha vaj bijo filmos,“ irinel andro angluno lav andre kňižka e Jana Horváthová, e direktorka andal brnoskeri Muzeoskeri vaš e romaňa kulturakeri.

Ko pre vareso bašavelas, predživľa o mariben

E Fečová le manušen, so genen lakeri kňižka, „paľikerel“ le vakeribneha pal o zaphandlo kamibneste lakere dades Michal the la da Zuzana so pen zathode te solacharel, the te lengere zorale fameľiji oda na kamenas. „E daj le dadeha pen sprindžarde pro le Janoskero pro jaros andro berš 1941. Paľis pen na dikhle dži ňilate the jekh pal aver na džanenas, či šunen ke jekh avreske oda jekhto. Sas len oda phares,“ irinel e autorkiňa. Korkora pes vičinel sar čhavoro le zaphandlo kamibneskero.

Lakero dad the lakeri daj peske le bijaveha zaphandle o vudara ke peskere fameľiji, iľa len ke peste ča e bibi Karnajka le dadeskeri seratar. Avka pen brebešel andre vatra andro Kochanovce.

Andro cikno gav vajkeci kilometri le Humenatar bešenas but lengere fajti. The te sas len aver nava – Ferencovci, Ferkovci, Grundzovci, Šenkovci vaj Demeterovci –, savore andro gav džanenas, hoj hine jekh fajta. Čirla o Roma bešenas vortanes andro Kochanovce the sas len ciknore khera maškar o garaža, varesave peske ačhade the cikne chulajipneskere thana. Oda kotor, kaj bešenas, vičinenas Cikňi Praha, bo sas žužo the sthodo the na dičholas avka, sar pes vakerel pal o „melale kherende, zmarde le kaštune deskendar“. Aľe kana sas o mariben, le thanutne Romenge phende, hoj musaj te džan trin kilometri het pal o gav.

E Oľga le dadestar the la datar šunelas, hoj uľiľa andro pharo vacht. Avľa pre luma andro majos 1942 andre humenakeri porodňica, andro maškar le dujto lumakero mariben, sar elšino čhavo. Duj berš paľis uľiľa lakero phral Michal, savo chudňa o nav le dadestar. E daj imar na doresľa andre porodňica, avka lake o čhavo uľiľa khere.

Phare vachta e fameľija predživelas paľis, kana zachudňa o mamujfašistikano avrimariben augustoste 1944, kana o Ňemci zachudle andro veša te rodel le partizanen. Avle the andre vatra, kaj dživenas o Demeterovci (avka pes vičinelas e Oľgakeri fameľija, angloda so iľa le romeskero nav), saven anglal oda, hoj len te len pre zorakeri buťi, zarakhaďa ča oda, hoj o dad Michal džanelas te bašavel. „O Ňemci andal o gav ande o cimbalos the le dadeske phende: »Bašav!« Ko pre vareso bašavelas, oda predžiďa o mariben.“ Akor mek e Oľga na džanelas, hoj e muzika ela bari veca the andre lakero dživipen.

Kana sas o SNP, andre vatra andro Kochanovce avle na ča o Ňemci, aľe the o Rusi, saven o Roma musaj sas te thovel te sovel the te del lenge chaben the tato uriben. Varesaven mek zoraha thode te marel pes, avka bari sera la vatrakeri, bibachtales hoj o maribena na predživľa.

O Demeterovci pes akor garuvenas andro veš. Garude sas andre phuvakere cheva, kaj našťi mištes te phurdľonas, sas lenge šil the bokh, aľe savore predživle. Aľe le dades the la da o mariben zaačhaďa – le dadeske nasvaľiľa o kokalos andro pindro the le pindrenca šaj čalavelas ča telal o khoča, e daj chudňa o gojengero tifusis.

Pal o mariben andre Čechi na sas ajci dosta manuša pre buťi the vašoda odoj cirdenas but manušen andal e Slovakija. Le Oľgakero dad the lakeri daj jekhetanes le avre fajtaha gele andro ňilaj 1947 andal o Kochanovce andre Praha, sas maškar o elšine Roma, so odoj prebešle.

Sar zachudňa andre Čechi

O elšine kurke andre Čechi na sas la fameľijake loke – aver than, aver manuša the e čhib sas aver, bo andre vatra maškar peste vakerenas ča romanes. „Leperav mange, sar e dajori rovelas the o dad la ľikerelas: »Ma rov, ma dara, ela mištes!«“

Aj te pes lačhes sikhľon čechikones, zachudle te phirel pro integracijakere kurzi. „Sas amen ajso amaro centrumos, kaj amen zgeľam. O bare manuša the o čhave trival andro kurko pal o dilos, pal e buťi the pal e škola phirenas pro čhibakero kurzos, aľe ajci but pes na sikhľiľam, bo odoj pes anglunes bašavelas the giľavelas,“ leperel peske e autorkiňa. Leperel peske, hoj savore ke lende sas lačhe the sako kamelas sakoneske te šegitinel. Jekhetaňarelas len e loš, hoj o mariben imar pregeľa the hoj imar šaj normalnones dživen.

Dživenas čores andre jekh baro kher buter romane fameľijenca, avka odoj šoha sas feder. E Oľga andre peskere leperibena buterval phenel, hoj sas la igen šukar čhavoripen. O čhave sovenas jekh paš aver, bavinenas pes pro pľacos paš o Karloskero phurt vaj pre dvora andro historikano kher Klementinum, kaj adaďives hin e čechiko Themutňi pustikakero kher. Varesave fameľiji pes paľis vaš e buťi musaj prebešle pro statki kotorores pal e Praha. „Ke lende džahas varekana pro vonatos vaj pre dadeskeri motorka,“ irinel andre kňižka e Oľga.

Pre uľica, kaj bešenas, pes šaj cinďa savoro, so kampelas – o thud čhivenas andal o cisterni la odmerkaha, te thovel pes phirelas andre Vltava the pro paňakero brehos o fameľiji buterval kerenas jag the odoj tavenas. Predživle the o februaroskero previsariben, kana o them pregeľa la demokracijatar ke totalita, aľe khere lende ňiko pal e politika na zachudelas, na thode pre oda bari goďi the na džanenas, či pes pedal lenge vareso čerinel.

O plagati figinenas pal calo Praha

E daj Demeterová kerelas buťi pedal e plinoskeri solgi the phirelas te labarel o plinoskere lampi pro Karloskero phurt. Kampelas lake pre oda „lampakere bambusune kašta, saven pre jekh agor sas o hakos the pre aver e chevori, e cikno caklocis le benzinoha the e vata vaj o kudeľis“.

O dad Demeter kerelas buťi andre trafika paš e Botanikaňi bar andre Praha. Sas invalidos, šaj phirelas ča pro barli, aľe doresľa buter sar but manuša, saven ňič na dukhalas. Andre Praha kamelas te džal mek akor, sar sas sikhľuvno, aľe o šeralo foros sas akor prekal o Roma ajso than, kaj našťi resle.

Paš e buťi pes ľikerelas the sar lavutaris – bašavelas pro cimbalos the sikhavelas e muzika andre škola the avri late. Maškar leskere sikhľarde sas the e čhibakeri džanďi Milena Hübschmannová. O Michal Demeter pes furt zdžalas la fameľijaha the le amalenca, aj te jekhetanes cvičinen. Andre Praha o manuša but kamenas te dikhel the te šunel, sar bašaven.

Le Oľgakere kakuske le Janoske Surmajoske, saves savore vičinenas Gergeľ, pes avka pherďarďa o suno, pal savo phirelas imar berša – kamelas te zathovel bari muzikakeri grupa. „Pre Slovakija pal e romaňi kultura the pal oda, aj Roma te aven sikhade, imar ajci ňiko na phučelas. Te mukhel peske te bašavel pro bijav vaj pro parušagos, oda ha, aľe hoj te avel amen amaro romano suboris?“ phenel andre pustik e autorkiňa.

Andre kapela pes thoďa na ča e fajta, aľe the aver Roma andal savore seri andal e Praha. Prekal o čhave sthode kheľibneskero suboris, kaj zachudle te predživel calo peskero bibhandlo vacht. Avka šaj pes delas te avrisikhavel jekhetanes the bares – o plagati sas figinde pal calo Praha the o suboris bašavelas andro podňiki the pro savore bare ďivesa. Giľavelas pes ča romanes the o čhave andr´oda khelenas the vakerenas avri o verši.

„Me somas akor dešberšengeri, rado khelavas, aľe te giľavel na džanavas, pre ňič na bašavavas the o vakeriben avri mange na džalas. Kana terďiľom ko mikrofonos the dikhľom anglal mande calo pherdo sala le manušendar, chudňa man ajsi dar, hoj mandar na avľa avri aňi jekh lav. The mek odi giľi avka mištes džanavas. Ča telebonďiľom o šero the geľom het,“ leperel peske e Olga.

Kada vacht andre peskere leperibena irinel sar jekh andal o jekhšukareder. Talam jekhvar pal duj kurke calo„manušipen“ bešelas andro autobusis the phirenas te avrisikhavel pal cala Čechi, avka na ča la Prahakere uľici, aľe sprindžarenas the aver thana.

Pro zachudipen le beršestar 1953 avľa andre Demeterengeri fameľija o jekhterneder dženo– e pheňori Květa. Vičinenas la Mimi the oda nav lake ačhiľa dži andre bare berša. E Mimi sas ajsi lokhi the šukar, hoj e teatroskeri direktorka, paš savo o Demeterovci bešenas, kamelas la lendar te cinel, aľe o dad, bizo, na diňa la.

Andre ada teatros e Oľga sprindžarďa, so hin te khelel pre scena the artikaňiben, the oda lake avľa pro jilo. E Mimi maškaroda sikhľiľa te bašavel pre harmonika the thoďa pes andre fameľijakeri kapela. The choc pes e Oľga lošarelas la terneder pheňatar, varekhaj andro jilo peske calo vacht ľikerelas oda, save aver čhavoripena hin len the keci olestar, so hin la pheňa, lake vaš o mariben na sas dino.

O prazdňini andro Kochanovce the andro Dedačov

Ňileste pro bare ďivesa the pro oslavi o Demeterovci visarenas andre Slovakija. Pro ňilajeskere prazdňini o čhave ačhenas paš o phure daja – vaj andro Kochanovce, kaj sas len e baba Andoľaňa le dadeskera seratar, vaj andro Dedačov, kaj dživelas e baba Beľanová la dakera seratar. O čhave avka šaj sprindžarde na ča o dživipen andro foros, aľe the o gav, the šaj buťarenas pro statkos.

The choc soduj gava sas jekh avrestar ča kotororo dur, dživelas pes andre lende avresar. E kochanovsko vatra sas aver oleha, hoj la muzikaha pen zathovenas the o džuvľa. Dživelas pes odoj činoro lošaleder the o manuša sajekh kerenas asabneskere sutaži, ko priklados o denašibena pro rikone.

Pre aver sera, andro Dedačov pes dživelas ča la buťaha, pro asaben odoj na sas vacht. Kana ňisavi buťi na sas, e phuri daj bizo varesavi arakhľa, choc bi oda majinelas te jel ča žužaripen le vaďoskere pindrendar la dandengera kefkaha. Andre buťi cirdelas the caľa fameľija, maloko lake šaj phenelas hoj na.

La cikňora Oľga sas but pašeder ko papus Beľan, jekhradeder leha phirelas andre charťikaňi buťarďi te kerel o petala, o lanci pro verdana vaj o karfina. O papus sas ungriko Rom, aľe joj korkori pes ungrikane na sikhľiľa the paľis lake oda sas phares.

E autorkiňa andre peskere leperibena mištes irinďa avri savore cikne fameľijakere leperibena the oda, so pes kerelas pro bare ďivesa, sar sas e Karačoňa, e Patraďi, kana uľiľa o čhavoro, o boňa vaj o bijav. Le manušenge, so genen, sikhavel savore romane tradiciji – o tipikane chabena the sar pes taven, o zviki vaj oda, sar pes khere urenas. O džuvľija ko priklados sajekh urenas o rokľa – o cholova vaj o teplaki na sas domukhle.

But olestar, pal soste irinel, pes šaj the dikhel andro čitri, so len andre pustik 30 strani. O fotki sikhaven savore vachta la Fečovakere fameľijakere, pal save del duma, the o muja savoren, pal kaste andre pustik leperel.

Pal late pes vakerelas, hoj hiňi lačhi buťakeri

Pal e ochtoberšengero školakero phiriben, savo musaj sas te ľikerel, o čhave šaj peske kidne avri – šaj gele dureder te sikhľol vaj te kerel buťi. E Oľga sar jekhphureder maškar o phrala the pheňa šunelas, hoj the pre late hin thodo oda lovengero ľikeriben, avka the te sas la bari zor, zathoďa peske, hoj rodela buťi. The na ča jekh, probaľinďa chocso – kerelas the pre stavba paš e mišačka, kaj kerelas e malta.

Paľis geľa te kerel andre fabrika, kaj konzervinenas o frukti the kerenas o sirupi. Odoj sas la ajse šerale, saven avľa ajci pro jilo, hoj lake dine o šajutňipen te sikhľol dureder the hoj la ľikerena. Na iľa oda vašoda, bo hiri pal lakero baro buťaribneste pen buchľarde pal savore thana, hoj domukhľa pes te lel buťi andre karčma. Aľe pal kada zathoďipen leperel sar pal jekh andal o jekhbareder bibachťipena andre lakero dživipen. „Andre odi Fruta majinavas te ačhel. Resľom bi man bares avrekhaj, aľe avka ačhiľom maj calo dživipen bijo sikhaďipen.“

Paľis calo fameľija zachudňa te kerel andre sklarňa the vašoda pen musaj te prebešel andro Sudeti, oda hin pro agora le Čechendar, kaj dži o berš 1945 bešenas anglunes o Ňemci. Andre ada vacht sprindžarďa the peskere elšine romes le Gejzas, savestar ačhiľa khabňi, the sig pal oda pes leha rozgeľa. Na sas lake pro jilo, hoj o Gejza, avka sar joj, na kerelas le vastenca, aľe „ča“ bikenelas o veci le aver vastestar. „Amen samas ča sikhade avresar. So amen na domarďam le vastenca, oda pedal amende na sas,“ irinel.

Andro marcos 1961 avľa pre luma e čhaj Erika. Aľe jekh kurko pal oda, so uľiľa, la Oľgake muľa o dad, savo kamelas te merel andre peskere Kochanovce, aľe oda pes leske imar na ačhiľa. Imar na ľikerďa te prechučel pro vonatos Humenate the muľa pro bari štacija andre Praha. E autorkiňa andre kňižka buterval gindinel pal oda, hoj le nalačhe the brigake vecendar andro dživipen pes kampel te sikhľol the te rodel andre lende oda lačho, vaj te gindinel pal oda, soske pes vareso ačhiľa.

„Me ňisavi puťka na kerava“

Ko Demeterovcen sas e fameľija the e muzika pro jekhučeder than. Pal elšino romeste Gejzoste la Oľgake o pašutne furt phenenas, hoj kamen andre fameľija lavutaris. The avka avľa o Jozef Fečo, saveske ňiko na phenelas avresar sar Jožko. „Hino paťivalo, lavutaris, kerel buťi the hino andal e lačhi fameľija. Tu sal imar but vacht korkori, avka hin rozgindo,“ phenďa la Oľgakeri daj – the šaj kerelas o dujto bijav.

Le Jozefoha Fečoha pes zachudel korkoreskero vacht – the andre lakere leperibena, the andre lakero dživipen. Le dujtone romeha predživle but, the e Čechoslovakijakeri okupacija andro berš 1968 the oda, so avľa pal late. E autorkiňa andre pustik del but than oleske, sar dičholas lakero dživipen paš o rom. Phenel avri, hoj kamelas te vakerel the te šunel, hoj sas lačhe jileha, the oda, hoj ke lende khere – avka na sar andre but romane the gadžikane fameľiji – na rozginelas savoro ča murš, aľe lav sas the la džuvľa. Oda peske domarďa pro elšino zachudipen. „Ajsi puťka (cicho, daranďi džuvľi) me na kerava, oda šoha!“ džanelas.

Pro projektoskero vebos vaš Múzeum Oľgy Fečovej e autorkiňa phenel, hoj o dživipen le Jozefoha na sas lokho – sas pal late avriľikerdo avka, sar te uľolas korkoro čhavo, the te sas les šov phrala the pheňa. „Aľe avresar sas o Fečo igen paťivalo manuš, ajse ňikas na prindžarav pašal aňi dur. Paťalas but le Devleste. Dživelas pal o deš pheňibena, dojekh rat pes modľinelas the pro kurko phirelas andre khangeri,“ leperelas pal leste.

Aľe andre lakere leperibena hin the ajse sikri, kaj oda, ko genel, šaj šunel vaš late o bičačipen. Ko priklados akor, kana o Jozef ačhiľa prindžardo peskera kapelaha Roma Štar, the akor e Oľga thovelas o teatroskere šatňi, ľikerelas le čhaven the calo kher the mek leske pal e buťi žužarelas o gada pro avrisikhavibena. Aľe sar korkori buterval phenel, e buťi lake na sas pro pharipen – dživelas pedal late.

O Roma o maribena na keren

Lengeri čhaj Ľudmila avľa pre luma 29. augustoste 1968, oda hin jekh kurko pal oda, so o Rusi zaile e Praha. E Oľga le Jožkuha gele andre porodňica pindrenca prekal o čučo phurt the paťanas, hoj o tanki len na dikhena. Anglunes daranas, aľe pro slugadža peske paľis priačhile, varesavenca pen mek amaľinde. Anenas lenge paňi vaj chaben the te bešenas varekaj pro agor la Prahakero, jekhetanes peske bašavenas the giľavenas.

„O Roma pes čačes pal e politika na phučenas, ča vajkeci džene, ko priklados ola sikhade sar o Karel Holomek andal o Brno. Ola amare ačarutne manuša, saven na sas sikhaďipen the le tosaratar dži raťate kerenas zorales, aj te den te chal la fameľija, ola pal oda, so pes ačhel pre luma, bizo hoj na interesinenas. The o maribena amen na keras. Amen furt ča denašas, tel dojekh režimostar, andre dojekh vacht sam ola, saven traden,“ irinel e avtorka.

The te oda šaj dičhol napaťangutnones, phareder vachta avle pal e Kovľi revolucijate the andro berš 1993, kana but fabriki preačhile vaj čhivenas avri le manušen, the odoj kerenas but Roma. The mek phareder sar oda, hoj na sas buťi, sas andro eňavardešutne berša o maribena le neonacistendar.

E bacht andro labarde jakha le čhavengere

La Oľga Fečová pal o berš 1989 dukhalas oda, keci romane čhave phirenas bijo ňisavo drom pal o prahakere uľici. Gindinelas, so oleha te kerel, dži jekhvar jesone buter dženen lendar vičinďa, aj peske jekhetanes giľaven. Vortanes la uľicatar len lelas andre karčma, kaj kerelas lakeri strično phen. Paľis sas le ajci čhaven, hoj andro cikno than na resle, avka pen la direktorkaha le Kherestar vašš čhaven the le ternen dovakerde, hoj len lela ke peste. E direktorka lenge mek sikhaďa, sar peske oficijalnones te registrinel o thamutno sphandľipen, the avka ačhiľa e Čhavorikaňi luma.

O suboris zachudňa te avrisikhavel pal cala Čechi, bašavelas pro benefikakere koncerti andre Lucerna, pedal o prezidentos Václav Havel the anglal o europakere politikende. Lengeri šeraľi sphandľa andre adi buťi the peskere romes. O Jozef kerelas o teksti the e muzika the le suboris buterval ľigenelas.

Sas andre leste buter sar ochtovardeš džene, o čhave vičinenas la Oľga „baba“ – sivelas lenge o gada, tavelas, interesinelas pal dojekh lendar the anglunes len cirdelas anglal, hoj pre peste te keren the mištes te sikhľon. O koncerti agorinenas la Fečoskera giľaha Mír je náš, so angluno jepaš pes giľavel romanes the aver jepaš čechiko. „Odi loš, e bacht andro čhavengere labarde jakha, kana lenge o manuša tapšukolinenas, oda sas miri jekhbareder paťiv. The te dikhel, hoj oda džal varekhaj, hoj lengere dživipena na džana avri ča avka.“

Aľe o čhavengero suboris sas ča o zachudipen. La Oľgake avľa andre goďi te zathovel džuvľikaňi kapela, kaj bi bašavelas la pheňaha, le čhajenca, le pheňakere čhajenca the le vnučkenca. Avka ačhiľa e grupa Romane romňija. Bašavenas andre Čechi, andre Austrija, andre Ňemcika, andre Švajcika, dži pregele bari europakeri sera. Jekhvar len vičinde the andre italiko televizija, kaj gele ďivesestar pro ďives. Sas len ňemciko manažeris the peskero autobusiko šoferis, ajci pal lende sas o interesis.

E Oľga Fečová andre pustik leperel, hoj šoha the ňikhaj pen na arakhle le rasizmoha, pal savore thanende pal lende ľikerenas sar pal o kraľende the le manušen interesinelas na ča e muzika, aľe the o tradiciji vaj o tipikano romano uraviben, andre savo pen avrisikhavenas. Ča pro čechika hraňici pes choľarelas, bo la furt kontrolinenas, či na ľidžal le čhajen avri andro them, aj len te bikenel. Le čhajenca la Erikaha, so giľavelas, the la Ľudmilaha, so bašavelas pro saksofonos, sas la dovakerdo, hoj pal late lena o suboris pre peste.

O sune, so pes ačhile

Jekh andal o pašutne Oľgakere amaľinendar ačhiľa e Albína Tancošovová, so kerelas pro čechiko školakero ministerstvo the anelas andro školi le pedagogikane asistenten pedal o romane čhaven. Kadi buťi diňa the la Oľgake the joj pes andre ada nevi buťi thoďa calo. Mištes oda džalas pal oda, so imar džanelas.

E Tancošovová la prevakerďa, hoj peske te dokerel la škola. Soduj – lakero phral the lakeri pheň – la maškarutňi škola dokerde, ča joj sar jekhphureder šunelas, hoj musaj te šegitinel le dadeske the la dake. The avka e Olga Fečová andre peskere šovardeš berš geľa te sikhľol pre Evaňjelikaňi akademija andre Praha the paľis dureder pre Maškarutňi odborno škola socijalno-pravno andro Kolín. Paš oda kerelas o žužaripen pre Prirodovedecko fakulta vaš e Karloskera univerzita the parvarelas pal peskere romeste, savo but nasvaľiľa.

„Somas andre odi školakeri lavica čačes smiripňi the igen man oda bavinelas. Pandž berša denašle sar o paňi. Andro šovardeš the pandž berša kerďom la matura the phenav: mi ňiko na gindinel peske, hoj pre škola hin imar nasig, šoha nane nasig!“ delas zor le avrenge.

Avka pes thoďa the ko voďičakos. Kerďa peske les, kana sas la šovardeš berš, bo kampelas lake te phirel maškar e Praha, kaj dživelas, the o Neratovice, kaj kerelas buťi. Vičinenas la „Abece“, bo pal savore thana ľidžalas peha e kňižka, hoj pes savoro te sikhľol the paľikerdones the la inštruktorkake, so sas birušakeri.

Pre peskere eftavardeš berša zathoďa, hoj peske ačhavela jekh andal o jekhbareder suno– te bašavel calo peskera lavutariko fameľijaha. Bo joj korkori pre ňisavo instrumentos na bašavelas, aňi na giľavelas – furt sas pre late savore organizacijakere veci. Le romes prevakerelas ajci but, dži lake irinďa giľi the zachudňa la te sikhavel te bašavel pre lavuta.

The te peske anglunes zaučharelas o kana, kana e Oľga cvičinelas, agoreste oda dochudňa the calo fameľijaha pen avrisikhade andro teatros Korunní andre Praha. „Pre kada šoha dži meribneste na bisterava,“ irinďa paľis. „Paľikeravas le Devleske vaš miri šukar fameľija the vaš miro rom.“

The te o leperibena la Oľgakere Fečovakere avle avri dži pal lakero meriben, mukhľa andre lende buter lava vaš dojekh, ko len iľa andro vasta. Paťalas, hoj šoha na kampel te mukhel peskere sune the hoj zoraľi buťi pes chasňarel, hoj jekhčačipen hin bareder andre dojekh dživipnaskere seri the hoj o manuša pašal amende hin oda jekhbareder, so amen hin.

Lakeri pustik pal peskero dživipen Den byl pro mně krátkej. Paměti hrdé Romky resľa la nominacija andal jihlavakero Festivalostar vaš dokumentariko filmengero pre ťimin Dokumentariko pustikano pustik vaš beršeste.

Aľe oda na sas lakeri ča jekhori pustik. Andro berš 2019 avľa avri andro kidipen le romane autorendar tel o nav O mulo! Poviedky o duchoch zomrelých lakero ačhiben Nevo Kher / Nový dom the duj berša paľis diňa le manušenge, so genen, andro kidipen Všude sama krása o ačhiben Bejvák pod širým nebem.

Andro berš 2016 chudňa e Fečová e ťimin Roma Spirit vaš oda, hoj calo dživipen kerelas pedal e romaňi socijeta, the štar berš paľis la o čechiko Senatos thoďa anglal pro themutňi ťimin vaš lakeri buťi.

Našli ste v článku chybu? Napíšte nám na [email protected].