Etnomuzikologos Peter Nuska: Le romen nane muzika andro rat, aľe lengere akordi hine jekhfeder
„Hino gadžikano jekhipen pedal Romengero prindžaripen – buter džene, so keren rodkeripen pal romaňi kulturate, hine gadže,“ phenel dokumentaristas.
Slovenskú verziu textu nájdete tu.
Kana čechiko muzikologos Petr Nuska geľa andro romane vatri Slovakijate, na geľa odoj te kerel štrukturimen vakeribena aňi te kidel noti. Andro vasta anelas kamera the andro šero phučiben, sar Roma achaľon muzika. Rezultatos sas butvachtuno rodkeripen, so sphandela etnografija the muzikakero džaňiben
„Zapadoskeri klasikaňi muzikakeri teorija hiňi ča jekh andal šajnone muzikakere avriachaľibnendar. Sistematizinde la gadže andro anglal čirlatuno šelberšeste, aľe te avka ke late visaras, sar te bi sas ča jekhoro čačipen. Šajnones hine the aver sposobi, sar la muzika te achaľol the sthovkerel – the ola šaj hine jekhtone paťarde,“ phenel.
Andro vakeriben ča avrestar avriachaľarel, soske le gadžen hin bimanglo jekhipen pedal Romengero prindžaripen; soha hine špecifikane romane akordi; so sphandel romane lavutaren andre avresave thema; the save stereotipi rodkerel andro vakeribena pal Romende the muzikate.
Tumen san etnomuzikologos, sar tumen resľan ke adi odborengeri kombinacija?
Zachudňa oda avka, hoj somas megisteriko sikhľuvno vaš antropologija. Ada odboris man but interesinelas, aľe sar bišuštarberšengero but na džanavas, so le dživipneha the save dromeha džava pal sikhľaribneste.
E muzika manca džalas imar čhavoripnestar. Somas čhavoro, so peske na džanelas te zaphandel muj the mindig peske giľavelas varesave giľa. Me mange imar giľavavas, kana mek ča aver čhave zachudenas te vakerel – the avka varesar mange oda ačhiľa. Šoha mange na džanavas te sikhavel, hoj bi la muzikaha šaj mange zarodavas. Ča avka pes ačhiľa, hoj pre miri fakulta man dochudňom the ke muzikate.
Sar?
Ačhiľa oda pro etnologikano praktikum andro kurzos, so sikhavelas le sihľuvnen le rodkeripneha. Tel leskero ačhiben chudňam vaš uloha etnografikano dikhiben the amen amenge kidňam tema „bašavel“ – oda ča ajso muzikakero zgeľipen, kana pen daskeci manuša zdžan the ča avka pedal lošariben penge vareso bašaven the giľaven.
Avka amen ačhiľam andre romaňi vatra Dolinka Klenovcate, kaj sas giľavne, giľavňa the jekh gitara, jekh klavesi the basgitara. Akor man but naužarďa jekh sikra, kana kamelas basgitaristas štiminel gitara tel digitaliko klavesende. Phenďa, aj te leske klavesakos zabašavel hangos G, aľe jov leske zabašaďa H.
Somas olestar naužardo, bo o manuš bi paťalas, hoj kana vareko na džanel, kaj pro klavesi hino hangos H, talam pre oda inštrumentos na džanela te bašavel. Avka bi gindinelas vareko, ko pregeľa inštitucijakero vaj štandardizimen muzikakero sikhľaribneha. Aľe ada manuš bašavelas igen lačhes.
Akor man zakamľom andro romano lavutariben. Našťi mange geľas andro šero, sar oda šajnones, hoj andro ajso cikno gav hin ajci lačhe the chitra lavutara. Kamľomas man pal oda te dodžanel buter.
The oda sas pedal mande bari sikra. Zgeľipen le romane lavutarenca andre Slovakija mange diňa goďi te sphandel miri bari pasija le džandoneha the manušikaneha interesiha. Akor man sas imar thoďi diplomiko buťi, aľe le aver temaha?

Savaha?
Kidňom mange magijakeri antropologija. Interesinenas man magikane predmeti the phučiben, soske penge den pre men avresave veci the keren avresave rituala. Adi tema man iľa peha – lekhaďom pal late bari bakalariko buťi the gindinavas, hoj bi sas zijand, kana bi laha na džavas dureder, kana hoj andre late thoďom but buťi.
Paľis mange goďisaľiľom, hoj jekhbareder magija hiňi romaňi muzika. Šeraľake mira buťatar vašoda irinďom, či bi mange našťi čerinas tema – the joj priačhaďa.
Akorestar imar na zachudavas le amuletenca the talizmanenca, aľe romano bašavibneha Klenovcate the andre Kokava nad Rimavicou andre maškarutňi Slovakija. Dži odoj mange goďisaľiľom, savo baro ačhiben the paťivaľipen hin te avel etnografoste.
Savo sas tumaro thoďipen andre diplomiko buťi?
Oda pregeľa bare dromeha. Anglunes man interesinelas, sar o manuš barol la muzikakeri kulturaha – sar Roma sikhľon muzika the sar phureder Roma sikhaven ternen. Miro dikhiben sas ajso, hoj maškar lende hin varesavo jekhto sistemos vaš muzikakero sikhaviben, savo andre diplomiko buťi man thoďom te navľarel.
Zathoďan tumen pedal muzikakeri enkulturacija, oda pro ačhiben, saveha peske o manuš andro peskero dživipen lel ke peste la kultura vajsavi socijetatar.
Puntošnones avka. Interesinelas man, sar oda šaj jel, hoj romane lavutara hine ajse lačhe, choc na phiren andro muzikakere školi. Miri buťikaňi hipoteza sas, hoj andre romaňi kultura hino aver sikhľaribnaskero sistemos, so nane sthodo olestar, hoj o sikhľuvno phirel jekh vachteste pro jekh than ko jekh sikhľardo. Gindinavas, hoj o čhave džana andre muzika aver sposoboha.
Olestar man zachudavas anglunes beršeste 2015, kana odgeľom pro butvachtuno etnografikano rodkeripen. Keravas vakeribena le trine generacijenca romane lavutarendar – le jekhphureder, so len akor sas buter sar eftavardeš berša, the jekhternenca, saven sas 13 berš.
Keci vakeribena kerďan?
Gindinav, hoj oda sas maškar 20 dži 30. Oda dosta pedal diplomiko buťi, aľe na ajci, aj te manuš achaľol rodkeripneskeri muzikakeri kulturake so hiňi čačikaňi. Vašoda kamľomas ke tema te visarel the te buchľarel la. Kamavas te kerel aver etnografikano rodkeripen, so bi ľikerelas choča daskeci čhona dži berša.
Keci ľikerelas, kana tumen pre oda sas aštipen?
Duj berša, o doktoratos zachudňom te kerel dži beršeste 2017.
Save dovodostar?
Angluno dovodos sas love. Thovas man te kerel doktoratos pre jekh čechiko univerzita, aľe o štipendijum sas ajso cikno, hoj sas man paš oda trin aver buťa. Šunavas, hoj pes rodkeripnestar na zachudav ajci, keci kampel. Somas goďisaľardo, hoj pal jekh beršeste agorisaľuvava le sikhľuvibneha.

Akor man sas dine mangipena imar trin berša the pre univerziti andre Bari Britanija, save ča doktoratoste davkerenas the but interesika štipendiji. Angluno berš oda na mange pregeľa, the aňi aver. Vašoda beršeste 2017 terďuvavas anglal duje aštipnende, hoj kana oda na predžala Durhamoste, imar agorisaľuvava miri akademikaňi karijera.
Asaďa pre mande bacht the leperdo štipendijum resľom. Oda mange domukhľa te avel pale beršende 2018 the 2019 andro terenos the te kerel aver etnografikano rodkeripen.
Pal soste sas oda rodkeripen?
Tel doktoratoste keravas čino vakeribena andro klasikano formatos, hoj amen dovakeraha le respondentenca pre ori the bešaha paš o zaznamňikos. Sigeder hoj zachudňom le lavutarenca te phirel pro koncerti, nahrajinkeriben the aver ačhibena. But bares sas, kana lenca dromaravas sar kameramanos. The vičinenas man „Peťus Čechendar“ vaj „Peťus-kameramanos“.
Dromaravas lenca pre avresave ačhibena the paľis lenge diňom videji, save nahrajinďom. Oda sas bari sikrica amare jekhebuťaribena, savo paľis but berša ľikerelas.
Sas tumen akor andre komunita sthode sphandľipena andal akorutna terenoskere rodkeripnendar?
Del pes te phenel, hoj man sas pre soste te ačhavel. Na sas oda avka, hoj bi avľomas, the musaj mange arakhel e paťiv. Akor mištes džalas butmanušeskeri goďi – but džene man prindžarenas. The ola, so man na ľikerenas goďate vaj mek lenca zachudňom te jekhebuťarel, peske maškar peske phende, hoj mange pes del te paťal.
Sas tumen pal doktoranťiko agoripen šuňiben, hoj kamen andro ada rodkeripen te džal dureder?
Doktoranťiko buťi hiňi andro džandoneskero dživipen baro, aľe nane la dikhado agor. Nane oda avka, hoj bi manuš la buťa agorisarela the imar dosta. Januariste 2022 la buťa diňom avri, juloste man sas obhajoba the paľis mek tekstos dži septembroste prikeravas. Sigeder hoj oda sas loko ačhiben.
Akor me kerďom jekh tromado rozgiňipen. Polokes mange charňarelas miro doktoranťiko štipendijum the peľa mange goďate te kerel rodkeripen so pes zachudel romane akordenca. The avka mange plaňinďom jekh beršeste doktoratoskeri obhajoba, sthoviben vaš nevo rodkeripneskero projektos the nahrajinkeriben vaš etnografikano dokumentos. Oda savoro pes zgeľa jesone – septembroste sas terminos kana sas sthodo projektos the novembroste 2022 sas dokumentoskeri premijera. Sas oda napaťangutnones.
Vakeras pal filmoste Hopa ľide
Oda dokumentos pal romane lavutarende Slovakijatar, so bašaven pro bijava, mulatšaga, aľe the pro koncerti. Andro filmos hine sikhade lengere dživipena, dikhiben pre muzika, the oda, so pedal lende cajchinel te jel Romeste. Baro pedal mande sas jekhebuťakero principos – o filmos kerahas jekhetanes le manušenca, savenca oda čalavel the len sas aštipen te rozginel pal oda, sar ena dikhade.

Ča dokumentoste olestar ačhile the trin muzikakere videji the chudňom vaš oda buter ťiminen. Pedal mande hin jekhbareder deňipen oda čačo, hoj o filmos mištes iľa ke peste the korkori komunita.
(Filmos Hopa ľide sas niposte sikhado buter sar 30-var, džalas pro savore kontinenti bijo Antarktida. Sas sikhado pro ochto maškarthemutne festivala the resľa paťivaľi ťimin pro ICTMD Documentary Film or Video Prize.)
Sar oda andre tumari buťi hin, oda sphandľipen hangos le čitroha?
Kana lekhavas doktoranťiko projektos, phenďom mange, hoj vizualiko etnografija šaj bi barvaľisaľolas klasikaňi irimen. Tel rodkeripneste pes sikhaďa, hoj oda šukar sposobos, sar le lavutarenca te jekhebuťarel the te arakhel lenca lačho sphandľipen, kana ča o manuš avela le notesiha the vareso peske irinel. Oda sas igen aver sposobos jekhebuťaribnestar. Kana o arakhibnardo kerel etnografija avka, hoj le respondentenca pre varesoste jekhebuťarel, ľigenel oda ko aver dikhibnen. The me man thoďom andre romaňi muzika choraneder, sar bi oda sas, kana bi varekaha keravas ča vakeriben. Dikhľom odi muzika vortanes andro ačhiben.
Tumen pen šunen buter sar džando, vaj sar autoris vaš audijovizualika projekten?
Oda pes na del te jepašarel. Me man šunav sar džando, so les hin bičhaviben te zorasaľol andre džanďi buťi dikhiben. Gindinav, hoj akana, kana pes le inštrumentenca sar ChatGPT siďarkerel produkcija le akademiko teksten, ena so jekhbareder rezultata, save nane lekhade. O filmos šaj jel but zoralo the čačikano rodipneskero rezultatos. Kana peske o dikhado mukhela etnografikano filmos, šaj leske oda šegitinel te resel pes ko džaňibneste aver sposoboha.
Save bare arakhibena tumenge anďan le doktoratostar?
Talam bi zachudas oleha, sar but man sas doš. Kana manuš kerel diplomiko buťi prekal vakeribnen the paľis kerel čačikano etnografikano rodimos, dikhela baro averipen.
Andre diplomiko buťi mange „čitrinďom“ duj sistemi – jekh romano (tradikano) the aver štandardizimen (inštituťiko), savo sas presikhado ko priklados sikhaviben andro bazutna artikane školi (ZUŠ) vaj andro muzikakere akademiji. Ala duj sistemi mange sikhavas sar maj konkurenťika.
Avľom pr´oda, hoj oda avka nane – nane hine oda bimukhle lumi. But romane lavutara sikhľonas duj-trin semestri Budapešťate vaj varekhaj avrether, choc tumenge oda andro vakeriben na phenena. Vaj sas len andre fameľija varekas sikhades, so anďa džaňiben andal muzikane školendar.
Ča olestar man visaľiľom la tematar vaš kulturakeri enkulturacija, kana pes sikhľol muzika le dromeha ko buchleder achaľipen le lavutariko arčonďipnes.- akor mange goďisaľiľom, hoj korkoro sikhaviben nane oda jekhbareder. Jekhbareder hin te achaľol, soske oda ola lavutara keren.
The soske?
Andro ZUŠ-ki hin oprethodo mirindo than: lengero absolventos jekhe ďiveste džanel ola noti, te bašavel partituri the te bašavel andro orchestros. Aľe pedal lavutaren Klenovcate the Kokavate sas muzika vaš o love – zarodkerenas penge. Vašoda pedal mande sas bares te kerel čalaviben palal the zachudňom ekonomikatar vaš muzikakero arčonďipen.
Sar oda šaj jel, hoj andre ajse čore regijoni, save hine Rima Sombat vaj Poltár, penge la muzikaha džanen te zarodel cala generaciji. Sar oda džal andro´da biznisos romano zaterďipen the love pro vasta? Soske hine jekhfeder fuški ola, so pen bašaven pedal gadžen?
Muzikakero arčonďipen ľidžal le Romen ko socioekonomikakero lačhipen, the sphandlones oleha pherďarel lengero romipen.

Arakhľan paš peskeri buťi the stereotipi mamuj romane levutarende?
Buteres. Romano muzikakero biznisos buteres džal pre oda, hoj cinadune paťan vaš varesave stereotipi the lavutara pen andre ala stereotipi la goďaha vaj bigoďate ispiden. Ko priklados buteres pes phenel, hoj romane lavutara hine džide the kana len vičinena pro bijav, bašavena dži tosaraste. Polokes olestar ačhol ajso pravidlos. La kapelatar pes buteres užarel, hoj but bašavela bijo oleste, či oda lavutara korkore kamen vaj či oda barbut na sas dovakerdo.
Andro rodkeripen chasňarav la metafora „muzikakere solgasa“. Starčinel peske te genel čirlatune buťa Rakúsko-Uhorskostar the manuš pes dodžanela, hoj akorestar pes but na čerinďa. O Romane lavutara sas imar akor vičinkerde sar solgasa, so majinenas te bavinel. Ačholas pes oda dži telemarďi urovňate kana lenge o gadže ispidenas love andre lavuta vaj len bijo phučibnestar obchudkerenas, buteres kana sas mate. Na sas odoj ňisavi hraňica – sas oda lengero lavutaris, so peske les vičinde. The oda butervar hin vaš normalno the adaďives. Šoha mek na dikhľom, hoj bi vareko avka obchudkerelas le gadžikane lavutaren.
Phenen tumenge romane lavutara, hoj lenge na pačisaľol vaj oda tumen imar šunďan?
Dikhľom oda. Oda vareso, pal soste korkore na kamen te vakerel. Pre aver sera – kana oda hin, zarodena penge vareso buter, the zľikerena oda. Oda sphandlo le biznisoha.
Sar šunen pheňiben, hoj Roma hine muzikakeri nacija? Oda aver stereotipos the buchľariben?
Oda na ča avka. Jekhtones, hoj načirla lekhavas člankos andro odborno časopisos Ethnicities le naveha Anatómia hudobnej krvi: prípad Rómov zo Slovenska. Thovav man andre leste te dikhel adi tema opral. Šaj vareko barbut phenel, hoj chocsavi etnikaňi grupa „hin muzika andro rat?“ Kana pre oda dikhaha puntošnones the phenaha, hoj so´da etnikaňi grupa the so cajchinel „muzika andro rat“, akor amen dodžanaha, hoj našťi phenel.
Sem oda na cajchinel, hoj andre amare šere oda pheňiben nane. Interesiko hin pre oda, hoj džal oda soduj serendar. Amen gadžen hin ajsipen te paťal, hoj o Roma hine „devlestar čumidne lavutara“ the džal oda lenge ačarutnones. Aľe džal oda the visardones, choc hoj korkore romane lavutara buteres paťan hoj hine „avrikidne“, so paľis perel pre lende. Kana paťan, hoj tumen hin varesavo deňipen, treňinen buter, aj te san feder.
The kana pes phenela, hoj le Romen hin muzika andro rat“, gindinav mange, hoj andre rat ňič na plavinel – no vareso ole dikhibnestar hin andro šere le Romen the gadžen. Na gindinav peske, hoj bi sas genetikano paťaviben vaš špecijaliko muzikakero talentos le Romen. Pal ajso rodkeripneste na džanav the imar genetikanes te navľarel le Romes hino korkoro pestar but phares.
Hine the romane akordi?
Ha the but lačhe. Sako ko dikhľa le romano gitaristas vaj harmonikaris, dikhľa, hoj romane lavutara den avri buter akordi. Odoj, kaj le gadžeske starčinel ča daskeci akordi, o Rom len bašavel buter. The varesave ole akordendar hine ajse interesikone, hoj the le manušes, so sas cvičimen prekal zapadoskeri muzikakeri teorijate, bi sas les problemos len te navľarel. Hine sthovkerde voďikanes, varekana the bijo džaňindones.
Kana oda laha puntošnones, ola akordi hine kvantifikimen the navľarde the avresar, hoj hine romane, aľe šerutno hin oda hoj len vaš peskere thoven korkore Roma. Kana bi avľan andre varesavi vatra the phenďan bi le harmonikariste aj te bašavel Autumn Leaves (prindžarďi poposkero-džezoskeri giľi) avka sar oda bi bašavelas gadžo, the paľis romanes, dikhľan bi, hoj romaňi verzija bi sas džezoskeder the buter rozthoďi.
Bizo, oda nane avka sar kaloparnes, hoj o gadže mindig bašaven lokeder the o Roma butkhuvder. Oda, hoj hine romane akordi, džal avri le korkore lavutarendar. Paťan, hoj avka hangosaľol romaňi harmonija the hoj jon la bašaven feder sar gadže.
Kana romane lavutara sthoven leperde akordi peskera voďatar, sar len achaľona aver džene? Starčinel lenge te dikhel, sar lengero kolegas bašavel?
Puntošnones avka. Vizualiko kijathoďipen hin jekh andal bazutňipnen mire rodkeripnestar. Oda hino buterutno sposobos vaš muzikakero sikhľariben, anglunes la inštrumentalikona. But manuše penge na genen noti, the dikhen sar aver dženo bašavel, dikhen leske pro angušta the thoven pen te kerel oda jekhto pre peskero inštrumentos.
Preanel pes oda pro čhave? Šunen oda peskere cikňibnestar, vaj hine ke oleste ľidžande?
Oda kombinacija. Na rado bi oda buchľaravas, prindžarav the le lavutaren, so sikhľile te bašavel kana sas phureder. Del pes te phenel, hoj o čhave le vachteha baron andro pašaľipen the andr´oda hin lengeri muzika dikhaďi pre dojekh sera, bo pašal lende hine lavutara. Leperava jekh tipikano ačhiben, savo mange phenenas adaďivesutne pendaberšengere. Kana lengere dada the kaki avle khere raťi le bašavibnestar, kamenas penge mek te pijel the te bašavel, aľe ča avka pedal peste – na pedal gadžen, sem pedal lende bašavenas calo rat. The zachudne te bašavel the te giľavel. O čhave ušťile, bo sas zvedava the dikhenas pre lende sar bašaven.

Bašaven romane lavutara akor vareso aver, sar hine zvikňimen te bašavel pedal „gadžen?“
Ha, ala lengere repertoara hine avresave. Interesikones hin, hoj the o gadže imar buteres prindžaren romane teksti the giľavkeren penge. Kana bašavel romaňi kapela pro gadžikano bijav, akor dikhen, hoj savore giľaven laha. But romane lavutara ala giľa imar narado bašaven, bo imar hine ajse but bašavkerde.
Del pes te phenel, hoj romane akordi zachuden Roma lumate pre dojekh sera?
Na gindinav, hoj hino jekhoro romano akordos, savo bi paťarela andro savore romane komuniti. Sigeder oda biačarutno konceptos, savo pes šaj avresar sikhavel avri. Oda nane hin ča akordi, aľe sposobos vaš akordikano bašaviben.
Šukar oda sikhavel filmos Latcho Drom le režiseristar Tony Gatlif, kaj sikhavel, hoj muzikakeri kultura the bašavibno sistemos pes čerinelas pre dojekh sera, khatar Roma dromarenas. Balkanoste bašaven dichovki, Ungrikoste čardaši the Francuzijate bašaven gypsy jazz – dojekh ole štilendar hino aver. Sphandel len oda, hoj savore varesar hine sphandle le gadžengero muzikakero trendoha, aľe prekal oleste hine aver.
Kana hin la romaňa muzika vareso jekhetano le avresave štilenca, paľis hin oda, hoj gendisaľol gadžikaňi muzikakeri kedva, aľe ačhol ajsi biačarutňi.
Andre save regijoni dikhľan the akorutne akordi sar le slovačiko Romen?
Arakhas len Čechende the paťangutnones hine the andro Ungriko. O kolegas, so butvachtunes rodkerel romaňi muzika Rumuňujate, phenďa, hoj maškar ola Romende hiňi harmonija paluňi. Phučkerdo oda hin, či oda čačes, vaj oda vašoda, hoj kolegas hino lavutaris the buter pes zathovel le melodikane bazutňipneha.
Kana mange ke adi tema keravas metaviskumos (jekhetaňiben le buter rodkeripnen), arakhľom Rumuňijate o avrisikhaviben jekhe dženes, so sas pre Eurovízia 2018, pal savo irinenas, hoj andre leskeri giľi sas romane akordi. Či oda hino univerzalno ačhiben, džanava te phenel dži pal daskeci beršende.
Andre jekh tumare videjendar leperenas, hoj Roma chasňaren the dimenzinen, ajse charneder akordi.
Oda sikhavas sar priklados oleste, sar šaj dičhol nativno konceptualizacija, the oda, sar pal muzikate gindinen korkore lavutara. Jekhvar mange jekh harmonikaris zabašaďa akordos, pal savo bi muzikanes teoretikanes thodo manuš phenďas, hoj oda aňi nane akordos, bo odoj chibaľinel tercija vaj kvinta. Pedal ole lavutaris sas oda leperdo akordos baro. Na ča hoj les džanelas te zabašavel, sas pre leste the nav. Andre miro projektos bi man the kamavas te dodžanel, či maškar romane lavutarende hiňi jekhetaňi terminologija, vaj peske dojekh lavutaris sthovel peskero naveskero sistemos.
Zachuden tumen olestar pro Ustavos vaš etnologija the socijaliko antropologija andal Slovakijakeri akademija vaš džaňiben, kaj buťaren akanutnones.
O projektos kerav dži beršeste 2029, the oda but baro vacht, aľe lošarav pre oda. Adi tema peske mangel polokeder tempos, vacht pedal gindipen the baredel rozthoviben. Akanakes kerav teoretikano the motodologikano kisitišagos pre aver terenoskero rodkeripen, savo bi šaj zachudelas elšineste aver beršeste.
Plaňinav te džal maškar romane harmonikaren the gitaristen, aj te dikhav pro akordi trine dikhibnendar. Prekal oda sar akordi hangosaľon; prekal dikhibnes, vašoda hoj Roma buteres konceptualizinen la muzika dikhibnones tel oleste, sar dičhon angušta pro chudkerdo; the prekal oda so lavutara pal ola akordi vakeren – či len varekastar sikhľile vaj len korkore akharde avri, vaj ile len avrendar.
Hin tumen mangipen, aj te tumaro rodkeripen pre vareso lačho perel?
Hin man suno, saveske man čino zachudav. Dikhľom, hoj hin adaj gadžikano jekhipen pedal Romengero prindžaripen. Buter džene, so keren rodkeripen pal romaňi kulturate, hine gadže – me na som avrikidľipen. Avutňipneste bi man kamavas te zachudel jekh mire jileskero projektoste, savo bi šaj ada jekhipen te phaďol the dothovel ke oleste aj te peske Roma chuden kormaňis andre peskere vasta. Miro mangipen hin te kerel vareso, aj te peske jekhvar romano čhavo vaj čhaj genenas rezultata vaš antropologikano rodkeripen the phende bi penge: „Me mangav te jel antropologos!“

Petr Nuska Čechiko vizualiko etnomuzikologos the dokumentaristas, so pes špecijalizinel pro rodkerien vaš romaňi muzika. Sikhľiľa avri la antropologija the neve mediji pro Karloskeri univerzita Prahate. Doktoratos etnomuzikatar the vizualiko kulturatar resľa pro Durham University andre Bari Britanija. Akanutnones buťarel andro Ustavos vaš etnologija the socijaliko antropologija andal Slovakijakeri akademija vaš džaňiben, kaj kerel projektos sthodo pedal fenomenos vaš romane akordi. Hino autoris vaš daskeci dokumentariko filmen the le filmos „Hopa ľide“ (2023), savo sas sikhado pro ochto maškarthemutne festivala. Nuska pes andre peskeri buťi thovel te sphandel akademikano rodkeripen le vizualiko vakeribneha the thovel zoraľipen pro jekhebuťariben le komunitenca, saven rodkerel. Paš džanibneskeri buťi sthovkerel the autorikaňi muzika. Tel artikano naveste Petr Vořešák sthovkerel the bašavel giľa prekal oprežanroskero giľengero štiloha.
Našli ste v článku chybu? Napíšte nám na [email protected].


